Het oudste museum van Nederland (1784). Een bezoek aan dit museum is een ontdekkingstocht langs kunst en wetenschap, van miljoenen jaren geleden tot en met het heden. Een wandeling brengt u van tekeningen, prenten en schilderijen naar fossielen en mineralen, van natuurkundige instrumenten naar penningen en munten. U maakt kennis met de zondvloedmens en de maashagedis. Als u geluk heeft hangt er een echte Michelangelo of Rembrandt in het prentenkabinet. Met een beetje fantasie ziet u vonken springen van de grootste elektriseermachine ter wereld. Het unieke van dit museum ligt in de historische presentatie, die sinds de 18de en 19de eeuw ongewijzigd is gebleven. De gebouwen en collecties vormen samen een monument van twee eeuwen cultuurgeschiedenis.
Het Frans Hals Museum dankt de naam aan één van de meest beroemde kunstenaars uit de 17de eeuw en bezit van deze schilder maar liefst elf portretten en groepsportretten. Toch is het museum vooral een kunstmuseum, met een breed opgezette collectie. Frans Hals wordt gezien als de eerste 'moderne' kunstenaar die kwam met een nieuw realisme in de schilderskunst. Op de leeftijd van 80 jaar schilderde hij nog een groot meesterwerk.
Het Historisch Museum Haarlem neemt bezoekers mee terug in de tijd naar de geschiedenis van Haarlem en omgeving. Aan de hand van schilderijen en voorwerpen maar ook met een heuse tijdmachine leren bezoekers Haarlem in vroeger tijden kennen. Twee maal per jaar is er een tentoonstelling over een belangrijk Haarlems historisch onderwerp.
Molen De Adriaan is een stellingmolen en ligt schilderachtig aan het Spaarne vlakbij het centrum. Door zijn grote hoogte is deze molen reeds eeuwenlang één van de markantste bouwerken van Haarlem. In de molen kunt u kennismaken met de eeuwenoude techniek om wind om te zetten in productieve energie. U vindt er veel informatie over molens in het algemeen en over De Adriaan in het bijzonder.
De collectie van De Hallen Haarlem omvat ongeveer 10.000 werken in de meest uiteenlopende media en overspant grofweg drie periodes: vooroorlogse en naoorlogse moderne en hedendaagse kunst. De Hallen Haarlem reserveert regelmatig ruimte in haar tentoonstellingsprogramma om de aankopen in een samenhangende context te tonen.
Spaarnestad Photo heeft een archief met ruim 11 miljoen pers- en documentaire foto’s uit de 20ste eeuw en daarvoor, van over de hele wereld.
Voormalig stoomgemaal "De Cruquius" uit 1849 is een industrieel monument van wereldformaat. Samen met de stoomgemalen "Leeghwater" en "Lijnden" pompte de Cruquius van 1849 tot 1852 het Haarlemmermeer leeg en hield het daarna de Haarlemmermeerpolder droog. In 1912 werd de Cruquius reservegemaal, om tenslotte op 10 juni 1933 met een ceremoniële laatste pompslag buiten bedrijf te worden gesteld. Daarna stond de tijd voor de Cruquius stil. Op het nippertje ontsnapte dit unieke stoomgemaal aan de sloop, toen op 22 oktober 1934 Stichting De Cruquius werd opgericht die het onder zijn hoede nam en er een museum van maakte.
Kunstenaarsvereniging De Vishal. Kunstenaars exposeren hier hun werk.
Tijdens de Tweede wereldoorlog had het gezin ten Boom (Joodse) onderduikers in huis. In het huis werd een geheime kamer gebouwd waarin de onderduikers in geval van nood konden vluchten. Dit huis van de familie Ten Boom in Haarlem is tegenwoordig een museum gewijd aan de nagedachtenis van Corrie Ten Boom en haar evangelisatiewerk.
ABC Architectuurcentrum Haarlem
Het ABC Architectuurcentrum heeft als doel het bevorderen van de belangstelling voor de gebouwde omgeving in Haarlem en omstreken. Daarnaast wil het de kwaliteit van die omgeving in de regio Zuid-Kennemerland en de Haarlemmermeer bevorderen. Het ABC organiseert exposities, lezingen, symposia en discussies over interieur, architectuur, stedenbouw, landschap en alle kunstvormen die daarmee samenhangen.
Sinds 1997 programmeert Nieuwe Vide reeksen van tentoonstellingen, festivals en manifestaties met als kerngebied de hedendaagse beeldende kunst, maar met een steeds groeiende focus op de grensgebieden met andere vormen, disciplines en media.
In juni 1999 is in Haarlem het museum geopend.
Het is integraal gewijd aan het oeuvre van Theo Swagemakers, één van de beroemdste portretschilders uit de twintigste eeuw. Naast deze werken in opdracht, vervaardigde hij vrij werk, met name stillevens, landschappen en zeegezichten. De permanente tentoonstelling bevat circa 125 schilderijen en aquarellen, naast de als atelier van de schilder ingerichte stijlkamer. Verder is er ruimte voor wisselende exposities. Het museum is een particulier initiatief.
Het Dolhuys is het museum van de psychiatrie in Nederland. U kunt hier de grenzen tussen gek/gezond en normaal/abnormaal op een interactieve en daardoor indrukwekkende manier ervaren. In Het Dolhuys zijn het vooral de patiënten die vertellen wat gekte betekent. Hun verhalen zijn de leidraad geweest in de vormgeving van het museum.
Het Draaiorgelmuseum wordt sinds 1969 beheerd door de Stichting "Het Kunkels Orgel". De unieke collectie bestaat uit 9 orgels, waaronder het Kunkels Orgel, het grootste concertorgel van Europa. Ook het theaterorgel "Lady Compton" behoort tot de collectie. Hierop worden regelmatig concerten gegeven.
